Omgaan met verdriet

Omgaan met verdriet… is daar een goede manier voor?

Je bent zwanger, hoera! De eerste kritieke weken zijn achter de rug en iedereen mag het nu weten!

Misschien heb je lang moeten wachten om zwanger te worden of misschien was het zelfs onverwacht. Maar het kindje is gewenst, heel erg gewenst en samen met je partner kijk je uit naar de komst van dit nieuwe mensje. Jullie fantaseren over hoe hij (of zij) eruit gaat zien en jullie voeren urenlang gesprekken over de keuze van de naam.
Je hebt afspraken met een verloskundige, je leeft naar het grote moment – ‘de uitgerekende datum‘- toe en soms kun je de verleiding niet weerstaan zo’n superschattig babypakje te kopen.

En dan ineens verdwijnt de grond onder je voeten… Je kindje is dood! Je roze wolk is in één klap verdwenen, sterker nog: hij is zwart, pikzwart… en het is moeilijk om ergens een piepklein lichtpuntje te ontdekken.
Je houdt het levenloze lichaampje in je armen, dicht tegen je aan. Je maag krimpt ineen, je adem blijft hangen in je keel. De tranen lopen langs je wangen en druppelen op zijn kleine gezichtje. Je bent intens verdrietig, maar ook diep vervuld van trots. Want wat is dat kleine mensje mooi… Zachtjes streel je zijn piepkleine vingertjes en bewonder je die kleine perfecte nageltjes. Je aait over zijn zwarte krulhaartjes en glimlacht bij het zien van dat grappige wipneusje. De tranen houden even op met stromen bij het zien van zoveel moois, totdat je weer beseft dat je afscheid moet nemen. Afscheid nemen, van een deel van jezelf? Maar dat kan toch helemaal niet?

Onvoorbereid

Wanneer je afscheid moet nemen van je kindje, slinger je van de ene emotie naar de andere. Tijdens je zwangerschap kun je boeken lezen over hoe je je kunt voorbereiden op de bevalling, het geven van borstvoeding, en de komst van je baby in het algemeen. Je wordt bijna bedolven onder de voorbereidingslijstjes en andere goedbedoelde checklisten.
Zwangerschapscursussen, bekkenbodemtrainingen, pufklasjes… alles om de komst van je kindje zo makkelijk mogelijk te maken. Maar er bestaat geen boek of handleiding en zeker geen cursus die je kunt voorbereiden op het verlies van een kind. En laten we eerlijk zijn, tijdens je zwangerschap wil je daar toch ook helemaal niet over lezen?
Jij bent immers zwanger, en uit een zwangerschap wordt een baby geboren, en daar ga je de rest van je leven voor zorgen. Dat zien we toch in al die boekjes staan? En gelukkig gaat het natuurlijk ook heel vaak goed, maar soms niet.
Wanneer jouw kindje om wat voor reden ook levenloos wordt geboren heb je geen tijd om je voor te bereiden, je wordt slechts overmand door immens verdriet. Maar hoe ga je met dit verdriet om?

Misverstanden

Wanneer je onverhoopt afscheid van je kindje hebt moeten nemen, wordt er vanuit je omgeving wel eens vreemd gereageerd. Veel ouders van een overleden kind horen dat ‘het verdriet vanzelf weer overgaat omdat de tijd alle wonden heelt’. Of dat het verlies van een pasgeboren baby ‘minder erg is dan de dood van een volwassen kind’, omdat je nog geen band opgebouwd zou hebben…?
Er zijn mensen die niet beseffen dat het verdriet en de pijn om je overleden kindje, uniek en zeer intensief is.

‘…Maar wordt je kindje dan écht begraven? Als een echte begrafenis? Dan is het zeker wel een heel klein kistje…’

‘… Wees maar blij dat hij nu is overleden. Als hij één keer naar je heeft gelachen is het toch allemaal moeilijker…’

‘… Je bent nog jong, je kunt nog andere kinderen krijgen…’

Omgaan met verdriet

Het verlies van een kind, is de meest onnatuurlijke ervaring die een mens kan hebben. Ouders horen hun kinderen niet te begraven.

Doorgaan na de dood van je kind, is als leven na een wereldramp. Iedereen die hierdoor getroffen wordt kiest zijn eigen overlevingsstrategie. De een vlucht in zijn werk, de ander in stilzwijgen, maar vroeg of laat komt de confrontatie en dan begint het rouwen eigenlijk pas echt.

Rouwen is een proces van heel lang vechten, dag en nacht. Het verdriet en de pijn draag je de rest van je leven mee, het is de intensiteit die in de loop van de jaren verandert. Rouwverwerking is het proces waarbij het verdriet om het verlies van je baby geleidelijk draaglijker wordt. Dit proces gaat met ups en downs. Iedereen die door dit noodlot is getroffen zal korte(re) of lange(re) momenten hebben van hevig verdriet en heimwee naar zijn kind.

Rouwverwerking is een persoonlijk proces. Iedereen gaat hier anders mee om en uit zijn verdriet op een andere manier. Dé manier bestaat daarom ook niet. De een heeft heel veel behoefte om over het verlies te praten, de ander houdt het liever voor zichzelf, weer anderen kunnen alleen maar huilen.

Mannen en vrouwen tonen hun emoties op verschillende wijze en op verschillende momenten. Probeer met elkaar te praten over wat je voelt en bezig houdt. Ook al ga je er op een andere manier mee om, je kunt elkaar wel tot steun zijn. Je ervaart immers allebei deze grote leegte en jullie zullen dit gemis allebei een leven lang meedragen.

Vervangkinderen bestaan niet

Bijna iedere ouder die een kind heeft verloren weet het: vervangkinderen bestaan niet. Vroeger werd nog wel eens gedacht dat een nieuwe zwangerschap het beste middel was tegen de pijn. En ook tegenwoordig kom je deze (pijnlijke) suggesties jammer genoeg nog wel eens tegen. Het ‘vervangkind’kan het rouwproces echter blokkeren; op een later moment (bijvoorbeeld na de geboorte van een gezond kindje) zal het in alle hevigheid terugkomen.

Schuldgevoel en praten

Sommige ouders krijgen last van schuldgevoelens: ‘Had ik niet…’, ‘Als ik niet…’. Diep van binnen weet je heus wel dat het allemaal niets had uitgemaakt, maar die schuldgevoelens knagen wél aan je.
Praat hierover met partner, vrienden, familie, artsen, verpleegkundigen en/of andere hulpverleners. Wellicht merk je dat je bij een aantal van je vrienden en/of familieleden niet terecht kunt met je verdriet – menigeen weet niet hoe ze zich moeten gedragen. Ze schamen zich, durven niet te vragen naar je kindje. Terwijl jij juist over je kindje wilt praten! Vermijd het gesprek daarom niet, zwijg je kindje niet dood en begin gewoon zelf het gesprek.

Wanneer je echter bij niemand terecht kunt met je verhaal, of wanneer het verdriet je dusdanig blokkeert dat normaal functioneren onmogelijk is, kun je professionele hulp overwegen. Bespreek dit met je huisarts of verloskundige, zij kunnen je hier nader over informeren.

Tips

Praten kan een goede remedie zijn het verlies een plekje te geven, door er over te praten kun je helderheid brengen in je eigen gedachten. Soms zelfs al, door naar je eigen woorden te luisteren. Dan hoeft die ander niet eens iets terug te zeggen.

Verdriet is niet negatief, verdriet heeft een functie, stop het daarom niet weg. Tranen mogen best over je wangen lopen wanneer je iemand mist. Daar is niks mis mee en laat je dat zeker niet aanpraten. Verdriet is een uiting van een emotie, net als lachen. Beide onontbeerlijk voor een evenwichtig leven.

Probeer wanneer het verdriet het hevigste is zoveel mogelijk mensen om je heen te hebben die je na staan. Vrienden of familie. Je hoeft niet te praten, maar het kan dan wel!

Vertel andere over je gevoel en probeer het verdriet niet vast te houden. Neem de tijd voor jezelf en de verwerking. Ook hoef je niet binnen een paar maanden het verdriet verwerkt te hebben. Ieder mag dit gewoon op zijn eigen tempo doen. Noch hoef je binnen een paar maanden het verdriet verwerkt te hebben. Ieder mag dit gewoon op zijn eigen tempo doen.

Niks is gek en wat een ander vindt, is niet belangrijk. Jij bepaalt wat voor jou belangrijk is! Als jij nog geen afstand wilt doen van bepaalde kleding of spulletjes, dan doe je het gewoon niet! Wanneer jij een bepaald Afscheids- of herdenkingsritueel voor ogen hebt? Gewoon doen!

Probeer jezelf niet te verliezen in het verdriet. Blijf goed voor jezelf zorgen met voldoende slaap en gezond te (blijven) eten. Alleen een gezond lichaam, kan een goede en beschermende thuishaven bieden aan zijn verdrietige geest.

Vraag hulp bij praktische zaken waar je even niet uitkomt. Je hoeft het allemaal niet alleen op te lossen!

Blijf je voor je gevoel te veel hangen in het verdriet, schroom dan niet externe hulp in te schakelen. Met een klein duwtje in de rug van een rouwcoach of counselor kun je het daarna weer helemaal zelf doen!

Probeer voor je zelf een klein dagboek bij te houden. Door de tijd ga je dingen verliezen, je geheugen kan je in de steek laten waardoor je prachtige herinneringen kan verliezen. Het hoeven geen uitgebreide verslagen te zijn, al zijn het maar aantekeningen in je agenda, waar je op een later moment nog eens doorheen kunt lopen.

Hoe lang?

Wie zal het zeggen. daar is gewoon geen antwoord op te geven. Soms een paar dagen, soms een paar maanden maar het kan net zo goed jaren duren. Dat heeft allemaal te maken met hoe jij bent en wie je heeft verlaten. Om de buurman van zes huizen verderop, zal je waarschijnlijk korter verdriet hebben dan wanneer je partner je is ontvallen. Laat vooral ‘de omgeving’ je niet aanpraten wanneer het ‘wel genoeg is geweest’. Jij bepaalt!

Extra informatie

Rouwverwerking – Omgaan met verlies
Verlies van een kleinkind – Het dubbele verdriet van oma en opa
Afscheidsgedichten
Het laatste moment samen…

Bronvermelding

Tekst: Marion Middendorp
© afbeelding: 123rf.com

Related Post

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *